Vào một tối Chủ nhật tại phố cổ Hà Nội, bạn sẽ có thể nghe thấy tiếng động cơ xe máy, tiếng mời chào của những người bán hàng trên phố và tiếng click của màn trập máy ảnh khi khách du lịch cố gắng ghi lại không khí sôi động của thành phố này.

Nhưng nếu bạn một mình lang thang dọc theo phố Hàng Bạc – còn được gọi là “Phố Bạc” – bạn có thể bị cuốn hút bởi một âm thanh khác. Bởi vì, những âm thanh rất khác của ca trù – một trong những thể loại âm nhạc được sùng bái nhất của Việt Nam – thực sự rất khó để bỏ qua. Là loại hình truyền thống cổ xưa của thơ hát Việt Nam, môn nghệ thuật này đã có từ hơn 1.000 năm trước.

Vào năm 2009, UNESCO đã công nhận hát ca trù là Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Sau khi nghe ca trù lần đầu tiên, bạn sẽ hiểu lý do vì sao.

Nhưng khi các nghệ sỹ già đi và thế hệ trẻ không còn hứng thú, người ta lo sợ rằng ca trù có thể đang trên bờ vực tuyệt chủng. May mắn thay, hiện nay có những người làm việc để duy trì văn hoá độc đáo này của nền văn hoá Việt Nam.

Ca trù không được thể chế hoá – không có sách giáo khoa hoặc ngồi trường nào giảng dạy về phong cách hát phức tạp này. Nó hoàn toàn được duy trì bằng cách truyền miệng và truyền tải kỹ thuật hát từ nghệ sỹ đến học viên, một quá trình mà có thể phải mất 3 đến 10 năm. Học viên phải học thuộc đến 100 bài hát trước khi được giáo viên cho phép biểu diễn trước khán giả.

Sau những buổi biểu diễn trên sân khấu ở phố cổ với lượng khán giả ít ỏi, một vài nghệ sỹ bày tỏ sự lo lắng rằng “ca trù có thể chết cùng với chúng tôi”.

Ca trù được biểu diễn mỗi tối Chủ nhật tại Đình Kim Ngân, số 44 Hàng Bạc, Hoàn Kiếm, Hà Nội.